Z dniem 3 marca 2026 r. wchodzi w życie nowelizacja ustawy – Prawo o ruchu drogowym, wprowadzająca rozwiązania o charakterze zarówno liberalizującym (obniżenie wieku uprawniającego do uzyskania prawa jazdy kat. B), jak i represyjnym (rozszerzenie katalogu przesłanek obligatoryjnego zatrzymania prawa jazdy).

Poniżej przedstawiam analizę najistotniejszych zmian wraz z oceną ich potencjalnych skutków praktycznych.

I. Uzyskanie prawa jazdy kategorii B przez osoby, które ukończyły 17 lat

Nowelizacja wprowadza możliwość uzyskania prawa jazdy kat. B przez osoby, które ukończyły 17 lat. Jest to odstępstwo od dotychczasowej zasady pełnoletniości jako warunku przystąpienia do egzaminu państwowego.

1. Warunki formalne

Osoba małoletnia zobowiązana będzie do:

• uzyskania pisemnej zgody rodzica lub opiekuna prawnego,
• przedłożenia tej zgody przy wyrabianiu Profilu Kandydata na Kierowcę (PKK),
• spełnienia ogólnych wymogów dotyczących kursu i egzaminu.

Kurs może zostać rozpoczęty po ukończeniu 16 lat i 9 miesięcy.

2. Ograniczenia w wykonywaniu uprawnień

Wprowadzono mechanizm nadzorowanej jazdy, zgodnie z którym przez pierwsze 6 miesięcy od uzyskania prawa jazdy (lub do ukończenia 18 lat) kierowca nie może prowadzić pojazdu samodzielnie. W pojeździe musi znajdować się tzw. pasażer mentor – osoba, która:

• ukończyła 25 lat,
• posiada prawo jazdy kat. B od co najmniej 5 lat.

Co istotne, przepisy nie ograniczają tej funkcji wyłącznie do rodzica lub opiekuna prawnego.

Ponadto, 17-letni kierowca:

• nie będzie mógł wykonywać przewozu osób (taksówka, przewóz okazjonalny),
• będzie uprawniony do prowadzenia pojazdu wyłącznie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

II. Okres próbny – zaostrzenie odpowiedzialności administracyjnej

Ustawodawca przewidział obligatoryjny okres próbny:

• 2 lata – dla kierowców, którzy uzyskali prawo jazdy po ukończeniu 18 lat,
• 3 lata – dla kierowców, którzy uzyskali je w wieku 17 lat.

W okresie próbnym obowiązuje:

• bezwzględny zakaz prowadzenia pojazdu po spożyciu alkoholu (0,0‰),
• limit 12 punktów karnych,
• możliwość wydłużenia okresu próbnego o kolejne 2 lata w przypadku popełnienia dwóch wykroczeń przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji.

W razie przekroczenia limitu punktów kierowca zostanie zobowiązany do odbycia dodatkowego szkolenia praktycznego.

III. Nowa przesłanka obligatoryjnego zatrzymania prawa jazdy

Najdonioślejszą zmianą jest rozszerzenie katalogu przypadków, w których dochodzi do obligatoryjnego zatrzymania prawa jazdy na okres 3 miesięcy.

Dotychczas sankcja ta znajdowała zastosowanie wyłącznie w razie przekroczenia dopuszczalnej prędkości o ponad 50 km/h w obszarze zabudowanym.

Od 3 marca 2026 r. obejmie ona również sytuację, w której kierujący:

przekroczy dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na drodze jednojezdniowej, dwukierunkowej poza obszarem zabudowanym.

W realiach polskich oznacza to, że na drodze, gdzie limit wynosi 90 km/h, jazda z prędkością przekraczającą 140 km/h skutkować będzie zatrzymaniem prawa jazdy na 3 miesiące – niezależnie od braku skutku w postaci kolizji czy wypadku.

IV. Konsekwencje prowadzenia pojazdu mimo decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy

Z dniem 3 września 2026 r. wejdzie w życie dodatkowa sankcja o charakterze wysoce dolegliwym.

W przypadku prowadzenia pojazdu pomimo wydania przez starostę decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na 3 miesiące, dojdzie do cofnięcia uprawnień w całości na okres 5 lat.

Dotychczas w analogicznej sytuacji okres zatrzymania był przedłużany o kolejne 3 miesiące.

Zmiana ta znacząco zaostrza konsekwencje naruszenia decyzji administracyjnej i w praktyce oznacza konieczność ponownego przejścia całej procedury uzyskiwania uprawnień po upływie wskazanego okresu.